На бирже курсовых и дипломных проектов можно найти образцы готовых работ или получить помощь в написании уникальных курсовых работ, дипломов, лабораторных работ, контрольных работ, диссертаций, рефератов. Так же вы мажете самостоятельно повысить уникальность своей работы для прохождения проверки на плагиат всего за несколько минут.

ЛИЧНЫЙ КАБИНЕТ 

 

Здравствуйте гость!

 

Логин:

Пароль:

 

Запомнить

 

 

Забыли пароль? Регистрация

Повышение уникальности

Предлагаем нашим посетителям воспользоваться бесплатным программным обеспечением «StudentHelp», которое позволит вам всего за несколько минут, выполнить повышение уникальности любого файла в формате MS Word. После такого повышения уникальности, ваша работа легко пройдете проверку в системах антиплагиат вуз, antiplagiat.ru, etxt.ru или advego.ru. Программа «StudentHelp» работает по уникальной технологии и при повышении уникальности не вставляет в текст скрытых символов, и даже если препод скопирует текст в блокнот – не увидит ни каких отличий от текста в Word файле.

Результат поиска


Наименование:


Реферат Агульная характарыстыка гсторы Беларус: перыяд дзейнасцi у Беларусi кароткачасовых дзяржаных i адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльных адзiнак, сецыфiка наступнага этапу развiцця заканадаства БССР. Асноныя вiды заканадачых дакумента навейшага часу.

Информация:

Тип работы: Реферат. Предмет: История. Добавлен: 03.12.2008. Сдан: 2008. Уникальность по antiplagiat.ru: --.

Описание (план):


БЕЛАРУСКI ДЗЯРЖАЎНЫ УНИВЕРСIТЭТ

кафедра гісторыі Беларусі

РЭФЕРАТ
на тэму:
«Заканадаўчыя дакументы навейшага часу»
МИНСК, 2008
1. Агульная характарыстыка

Iснаванне на тэрыторыi Беларусi шматлiкiх (часам недаўгавечных) дзяржаўных утварэнняў, якiя да таго ж ахоплiвалi толькi частку яе тэрыторыi (да 1939 г.), прадвызначыла характарыстыку заканадаўства навейшага часу Беларусi (з 1917 - 1918 гг.) як адну з найбольш складаных. Калi абмежавацца толькi агульнай характарыстыкай, то можна вызначыць наступныя (умоўныя) перыяды: 1) 1917 - 1920 гг. - перыяд дзейнасцi на тэрыторыi Беларусi кароткачасовых дзяржаўных i адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльных адзiнак; 2) 1921 - 1991 гг. - заканадаўства БССР (якое з 1939 г. уключала ўсю тэрыторыю рэспублiкi); 3) з жніўня-верасня 1991 г. - заканадаўства Рэспублiкi Беларусь.
Першы перыяд - вынiк барацьбы суседнiх дзяржаў за тэрыторыю Беларусi. Для яго характарыстыкi можна было б прыняць вядомы выраз: найбольш яскравай рысай законнасцi гэтага часу з'яўляецца яе адсутнасць. Сапраўды, заходняя i цэнтральная часткi Беларусi знаходзi-лiся пад акупацыяй, тут дзейнiчалi законы ваеннага часу i распараджэннi акупацыйных улад. На ўсходзе Беларусi, дзе была ўстаноўлена ўлада Саветаў, таксама захоўвалася ваеннае становiшча, велiзарная колькасць дакументаў заканадаўчага характару выдавалася надзвычайнымi бальшавiцкiмi органамi - рэвалюцыйнымi камiтэтамi i вызначальную сiлу для вырашэння лёсаў тысяч людзей мелi распараджэннi камандзiраў i РВС армiй, палкоў, iншых вайсковых адзiнак Чырвонай армii.
Разам з тым у гэты ж перыяд разгарнулася заканатворчасць асобных дзяржаўных i адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльных адзiнак. Храналагiчна першай з iх з'яўляецца Заходняя вобласць (камуна). Створаная яшчэ ў першыя месяцы iснавання Часовага ўрада на ўсходзе Беларусi, гэтая адмiнiстрацыйная адзiнка ўрэшце зафiксавала асаблiвасцi сацыяльна-эканамiчнага, культурнага жыцця i адзiнства тэрыторыi беларускага рэгiёна. На яе тэрыторыi, як часткi Расiйскай Федэрацыi, дзейнiчалi заканадаўчыя дакументы, што прымалiся Усерасiйскiм з'ездам Саветаў, Вышэйшым Цэнтральным Выканаўчым Камiтэтам (ВЦВК), Саветам Народных Камiсараў (СНК) i iншымi дзяржаўнымi органамi РСФСР. Разам з тым Заходняя вобласць (камуна) мела свае распарадчыя i выканаўчыя органы: Абласны выканаўчы камiтэт Заходняй вобласцi i фронту (Аблвыканкамзах) i СНК. Важнейшыя рашэннi (напрыклад, аб зменах межаў вобласцi-камуны) прымалiся з'ездам Саветаў РСФСР.
У сакавiку 1918 г. другой Устаўной граматай была абвешчана Беларуская Народная Рэспублiка. Па сутнасцi, азначаны дакумент з'явiўся першай яе канстытуцыяй i замацаваў дзяржаўны лад i асноўныя правы грамадзян. 25 сакавiка трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася (упершыню ў гiсторыi Беларусi) незалежнасць Беларускай рэспублiкi. Устаўныя граматы, як i iншыя законы БНР (напрыклад, «Аб грамадзянстве» 14.12.1919 г.), з'яўляюцца спецыфiчнымi заканадаўчымi дакументамi. Дзейнасць iх нормаў абвяшчалася на тэрыторыi, якая не кантралявалася створанымi дзяржаўнымi органамi i для правядзення якiх у жыццё не iснавала пэўнага механiзма выканаўчай улады.
У сваю чаргу 1 студзеня 1919 г. Манiфест Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусi заявiў аб утварэннi Беларускай Сацыялiстычнай Савецкай Рэспублiкi. У Манiфесце ўжывалася некалькi назваў рэспублiкi. Спецыяльны пункт Манiфеста адмяняў усе законы i пастановы ўрада БНР, што фактычна з'яўлялася прызнаннем iснавання Беларускай Народнай Рэспублiкi з боку савецкiх улад. Прынятая ў лютым 1919 г. Канстытуцыя ССРБ не была дакладна распрацаванай i фактычна на тэрыторыi Беларусi дзейнiчалi законы РСФСР (юрыдычна яны былi ўведзены Пастановай Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусi 10.01.1919 г.). Аб «папяровым» характары нова-створанай рэспублiкi сведчыў i перагляд яе тэрыторыi на карысць РСФСР (студзень 1919 г.).
Апошнiм з iснаваўшых у адзначаны перыяд дзяржаўных утварэнняў на Беларусi з'яўляецца Лiтоўска-Беларуская ССР (ЛiтБел). На яе тэрыторыi побач з заканадаўчымi нормамi, прынятымi дзяржаўнымi органамi ЛiтБел (Саветам абароны, СНК i iнш. - аб усеагульнай працоўнай павiннасцi, раўнапраўi нацый i г. д.), працягвалi дзейнiчаць таксама законы Лiтоўскай i Беларускай савецкiх рэспублiк. Новыя заканадаўчыя акты распаўсюджвалiся на тэрыторыю ЛiтБел спецыяльнымi пастановамi. Разам з тым на працягу ўсяго гэтага перыяду (канец 1917 - 1920 г.) значная колькасць законапалажэнняў была выдадзена надзвычайнымi органамi (напрыклад, Мiнскiм губернскiм рэвалюцыйным камiтэтам).
Другi перыяд развiцця заканадаўства на тэрыторыi Беларусi ў навейшы час (1921 - 1991) таксама меў некалькi асобных этапаў: 1) этап заканадаўства БССР перыяду новай эканамiчнай палiтыкi; 2) афармленне адмiнiстрацыйна-загаднай, таталiтарнай дзяржавы ў БССР (1928 - 1939); 3) заканадаўства перыяду другой сусветнай вайны (1939 - 1945);
4) пасляваенны этап развiцця заканадаўства БССР (1945 - 1991).
Найперш трэба падкрэслiць, што, па сутнасцi, на працягу 1917 -
1920 гг. неакупiраваная тэрыторыя Беларусi заставалася часткай Расiйскай дзяржавы, пры гэтым выключныя паўнамоцтвы мелi кiруючыя органы Расiйскай кампартыi. Так, згодна з дырэктывай ЦК РКП(б) ад 1 чэрвеня 1919 г. ВЦВК Расiйскай Федэрацыi прыняў дэкрэт «Аб аб'яднаннi савец-кiх рэспублiк», у адпаведнасцi з якiм стваралiся адзiныя Узброеныя сiлы Расiйскай Федэрацыi. Другое абвяшчэнне ССРБ 31 лiпеня 1920 г. не змянiла становiшча. На III з'ездзе КПБ (22 - 25.11.1920 г.) падкрэслiвала-ся, што «Беларусь, з'яўляючыся Сацыялiстычнай Савецкай Рэспублiкай, адначасова з'яўляецца састаўной часткай РСФСР». Унесеныя II Усебела-рускiм з'ездам Саветаў (снежань 1920 г.) папраўкi да Канстытуцыi ССРБ 1919 г. фактычна зафiксавалi яе аўтаномны статус у складзе РСФСР.
Рэальныя змены ў дзяржаўна-прававым становiшчы рэспублiкi адбылiся з 1921 г. БССР была прызнана сусветнай супольнасцю, устанавiла дыпламатычныя зносiны з iншымi дзяржавамi, падпiсала Саюзны дагавор 1922 г. З 1921 г. усе заканадаўчыя акты РСФСР, указы Прэзiдыума яго ЦВК i СНК, пастановы неаб'яднаных наркаматаў набывалi сiлу толькi тады, калi зацвярджалiся цэнтральнымi дзяржаўнымi органамi БССР. Канстытуцыя СССР 1924 г. замацавала раўнапраўнае становiшча ўсiх рэспублiк у яго складзе i новую заканадаўчую норму: законы, якiя прымаюцца рэспублiкамi, павiнны адпавядаць законам СССР, пры разыходжаннi перавагу маюць апошнiя. На пачатку 1920-х гг. былi прыняты ў якасцi законаў БССР грамадзянскi, крымiнальны, крымiнальна-працэсуальны кодэксы i кодэкс законаў аб працы РСФСР. Улiчваючы асаблiвасцi землекарыстання, быў распрацаваны асобны зямельны кодэкс БССР. Сацыяльна-эканамiчныя i палiтычныя змены, што адбывалiся на працягу 1921 - 1928 гг., замацавала Канстытуцыя БССР 1927 г. Яна ўпершыню размежавала функцыi заканадаўчай улады (з'езды Саветаў, ЦВК, яго Прэзiдыума) i выканаўчай (СНК, створаны ў 1920 г.). Аднак у наступным, на працягу 1930-х гадоў гэты прынцып не заўсёды вытрымлiваўся.
Другi этап азначанага перыяду (1928 - 1939 гг.) першапачаткова быў прадвызначаны не кардынальнай зменай палажэнняў заканадаўства, а рэальнымi парушэннямi з боку дзяржаўнай улады i кiруючай партыi дзеючых прававых нормаў (напрыклад, замацаваных Канстытуцыяй БССР 1927 г. свабоды выбару формаў землекарыстання, выкарыстання беларускай мовы як мовы мiжнацыянальных зносiн у БССР i iнш.). Характэрна спецыфiчнае стаўленне да законаў, калi апошнiя разглядалiся як «праграма дзеянняў». Распаўсюджанай з'яўляецца думка (са спасылкай на дэкларатыўную «сталiнскую» Канстытуцыю СССР 1936 г.) аб тым, што афармленне таталiтарнага грамадства ў СССР не знайшло заканадаўчага афармлення. Разам з тым дастаткова назваць пастановы ЦВК БССР «Аб унясеннi змен у крымiнальна-працэсуальны кодэкс» ад 5.12.1934 г. i 14.09.1937 г., якiя ўстанаўлiвалi асобы парадак разгляду спраў аб тэрарыстычных актах супраць работнiкаў савецкай улады, а таксама спраў аб контррэва-люцыйным шкоднiцтве i дыверсiях (дублiраванне агульнасаюзных пастаноў становiцца характэрнай рысай заканадаўства БССР 1930-х гг.), каб заўважыць, што дзесяткi заканадаўчых дакументаў у канстатуючай цi пастаноўчай частцы вызначаюць «шкоднiцтва», «ворагаў народа», «нацыянал-фашыстаў» i г. д. Завяршаючы характа-рыстыку азначанага этапу (1928 - 1939 гг.), неабходна падкрэслiць, што да сярэдзiны 1930-х гг. былi дзесяткi найменняў дакументаў заканадаўства: дэкрэт, манiфест, пастанова, рэзалюцыя. З прыняццем Канстытуцыi СССР 1936 г. была ўведзена адзiная назва - «закон». Для дакументаў выканаўчай улады захаваны найменнi «пастанова» i «распараджэнне».
Спецыфiку наступнага этапу развiцця заканадаўства БССР (1939 - 1945) складае шэраг дакументаў, якiя былi выклiканы ўз'яднаннем Беларусi ў складзе адзiнай дзяржавы i з пачаткам ваенных дзеянняў на яе тэрыторыi. Першая з азначаных падзей звязана з функцыянiраваннем такога спецыфiчнага (для БССР) iнстытута, як Народны (Нацыянальны) сход Заходняй Беларусi. Вядома, што права вылучэння кандыдатаў у дэпутаты мелi пераважна органы часовага кiравання гарадоў i паветаў, якiя зацвярджалiся камандаваннем Чырвонай Армii. Аднак у астатнiм парадак выбараў у Народны сход быў даволi дэмакратычным: удзел прымалi ўсе грамадзяне, што дасягнулi 18 гадоў, незалежна ад нацыянальнасцi, веравызнання, маёмаснага становiшча i г. д. Народны сход прыняў важнейшыя для Заходняй Беларусi заканадаўчыя рашэннi - аб устанаўленнi Савецкай улады, канфiскацыi памешчыцкiх зямель, нацыяналiзацыi банкаў i буйных прадпрыемстваў, аб уваходжаннi ў склад БССР.
З пачаткам ваенных дзеянняў на тэрыторыi Беларусi быў прыняты шэраг спецыяльных заканадаўчых дакументаў (напрыклад, Указ аб крымiнальнай адказнасцi за распаўсюджванне чутак i iнш.). Асобныя прававыя акты сталi вынiкам барацьбы за ўздзеянне на насельнiцтва. Так, 19.04.1943 г. быў прыняты закон «Аб адказнасцi за пасобнiцтва нямецка-фашысцкiм акупантам». У гады вайны працягваў заканадаўчую дзейнасць Вярхоўны Савет БССР. Частка яго дэпутатаў, Прэзiдыум эвакуiравалiся ў Магiлёў, Гомель, а пасля ў Маскву. Пачынаючы з чэрвеня 1942 г. да
1945 г. Прэзiдыум Вярхоўнага Савета БССР адкладаў штогод выбары, падаўжаючы паўнамоцтвы iснуючага складу Вярхоўнага Савета. Аднак важнейшыя заканадаўчыя рашэннi, якiя датычылiся тэрыторыi Беларусi, прымалiся цэнтральнымi дзяржаўнымi органамi СССР (Дзяржаўным Камiтэтам Абароны i iнш.).
У развiццi заканадаўства БССР пасляваеннага этапу можна праса-чыць некалькi стадый. Для другой паловы 1940-х - пачатку 1950-х гг. характэрна захаванне большасцi важнейшых заканадаўчых норм i палажэнняў ваеннага часу (крымiнальная адказнасць за адмiнiстрацыйныя парушэннi, абавязковы мiнiмум працадзён i iнш.). Важнейшыя законапалажэннi БССР звязаны з дэталiзацый законаў, прынятых цэнтральнымi органамi СССР.
Новая стадыя ў пасляваенным заканадаўстве - сярэдзіна 1950-х - 1980-я гг. Яна характарызуецца паступовай адменай сумнавядомых пастаноў 1934 i 1937 гг., законапалажэннямi аб рэабiлiтацыi пацярпеўшых у гады культу асобы (сярэдзiна 1950-х гг.; другая палова 1980-х гг.); пашырэннем паўнамоцтваў саюзных рэспублiк; распрацоўкай рэспублiканскiх кодэксаў законаў у адпаведнасцi з дзеючай канстытуцыяй. Заканадаўчыя паўнамоцтвы меў Вярхоўны Савет БССР, у перапынках памiж яго сесiямi выдавалiся ўказы Прэзiдыума Вярхоўнага Савета (апошнiя не павiнны былi супярэчыць дзеючым законам). Савет Мiнiстраў рэспублiкi заканадаўчых функцый не меў, аднак на справе для гэтага перыяду характэрна вялiкая колькасць падзаконных актаў, якiя ў значнай ступенi скажалi сэнс прынятых законаў.
Апошнi, трэцi (яшчэ непрацяглы), перыяд пачаўся з 1991 г., калi ў жнiўнi Дэкларацыi аб суверэнiтэце Беларускай ССР (27.07.1990 г.) быў нададзены статус канстытуцыйнага акта. Найбольш характэрная рыса заканадаўства гэтага перыяду - верхавенства законаў Рэспублiкi Беларусь на яе тэрыторыі (са жнiўня 1991 г. па сакавiк асноўны з iх - Дэкларацыя аб суверэнiтэце БССР, з 15 сакавiка 1994 г. - Канстытуцыя Рэспублiкi Беларусь).
2. Асноўныя вiды заканадаўчых дакументаў навейшага часу

Дэкрэты (ад лац. пастанова, рашэнне) - першыя заканадаўчыя дакументы Савецкай улады. Яны ўвогуле характэрны менавiта для заканадаўчай творчасцi цэнтральных дзяржаўных устаноў i з'ездаў Саветаў Савецкай Расii ў першыя гады. Пераважнае прызначэнне важнейшых савецкiх дэкрэтаў - барацьба за ўплыў на народныя масы. Такое меркаванне пацвярджаюць выказваннi, нататкi аднаго з iх творцаў - У. I. Ленiна: «Гэтыя дэкрэты, якiя практычна не маглi быць праведзены адразу i поўнасцю, мелi вялiкую ролю для прапаганды» (ПСС. Т.35, с.198 - 199); «простаму рабочаму i селянiну мы свае ўяўленнi аб палiтыцы адразу и т.д.................


Перейти к полному тексту работы



Смотреть похожие работы


* Примечание. Уникальность работы указана на дату публикации, текущее значение может отличаться от указанного.